محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1710
مرآة البلدان ( فارسى )
امپراطور روس است و كلنل بيزاك آجودان مخصوص اعليحضرت امپراطور نيز با او همراه و مهماندار است . روز يكشنبه سيزدهم به عزم انزلى انتهاض فرموده از پيربازار به لتكه نشسته قدرى دور تر از رودخانه سه فروند كشتى بخار كوچك ايستاده بود كه يك فروند آن تازه به حكم همايون ساخته شده و نهايت ممتاز و مزين است و ساعتى سه فرسنگ راه طى مىنمايد و دو فروند از دولت روس مىباشد . ذات معدلت صفات مقدس در كشتى بخار كه به امر اعلى ساختهاند نشستند . در يكى از كشتيهاى روسى جناب وزير مختار روس و اميرال سيونيكين و دكتر طولوزان حكيمباشى مخصوص اعليحضرت همايون جاى داشتند . در كشتى ديگر موزيكانچيان روسى بودند . وزير مختار روس ، دريابيگى را به حضور مهرظهور مشرف ساخت و معرفى نمود . خلاصه چهار ساعت به غروب مانده وارد انزلى شدند . دوشنبه چهاردهم ربيع الاول ، بعد از آن كه جناب حاجى ملا رفيع مجتهد دعاى سفر خواند ، با بدرقهء حراست و حفظ حضرت بارى تعالى ، در كشتى بخارى دولت عليه نشسته راندند تا به كشتى قسطنطين كه مخصوص مسافرت همايونى دولت روس حاضر نموده بود رسيدند و بدان كشتى نقل فرموده پنج ساعت به غروب مانده لنگر كشيده كشتى به راه افتاد . چندفروند كشتى جنگى روس كه در اينجا حاضر بود متصل شليك مىكردند . كشتى قسطنطين اطاقهاى خوب دارد همه مزين و ممتاز . پيشخدمتهاى اعليحضرت امپراطور روس با اسباب قهوهخانه و غيره از پطرزبورغ آمده بودند . اسامى ملتزمين ركاب اعلى در سفر خيراثر فرنگستان از اين قرار است : اشخاصى كه در كشتى اول موسوم به قسطنطين كه مخصوص اعليحضرت همايون است بودند : جناب مستطاب صدر اعظم حاجى ميرزا حسين خان ، جناب معتمد الملك ، جناب عضد الملك ، منشى حضور « 1 » ، امين السلطان ، امين - السلطنه ، مهديقلى خان پيشخدمت خاصه ، دكتر طولوزان حكيمباشى مخصوص ، عكاسباشى ، غلامحسين خان زيندارباشى ، محمد حسن خان -
--> ( 1 ) - ميرزا على خان كه بعدها امين الملك و امين الدوله لقب يافت .